3.400 yıllık arşiv Sivas’tan çıktı

Sivas’ın toprağı bu hafta dünyaya bir mektup yolladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy 8 Ekim’de duyurdu: Yıldızeli’ndeki Kayalıpınar’da bu yılki kazılarda Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası gün yüzüne çıktı. Geçen yıl bulunanlarla birlikte sayı 184’e ulaştı.

Kayalıpınar, Kızılırmak’ın kıyısında, Hititlerin Şamuha diye bildiği önemli bir yönetim merkezi. Bakanlık bu arşivi “21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv” olarak tanımlıyor. Tabletler Hititçe ve Hurrice yazılmış; devlet işlerinden dine, ordudan gündelik hayata kadar pek çok şeyi anlatıyor.

Kazıyı Koç Üniversitesi’nden Doç. Dr. Çiğdem Maner yönetiyor. Yani üç bin yıllık bir sarayın kayıtlarını bugün okuyabilir hâle getiren ekibin başında bir kadın bilim insanı var. Bu bizim için ayrıca sevindirici.

Tabletlerin en dokunaklısı bir salgını anlatıyor. Kayıtlara göre kentten kente yayılan, yüksek ateşle seyreden ve özellikle çocukları ve bebekleri vuran bir hastalık varmış. Hastalanan bir bebek prensesin ölümü ve onun için yapılan cenaze töreni de yazılmış. Üç bin dört yüz yıl önce de bir annenin, bir sarayın derdi aynıymış: çocuğunu korumak.

Bir başka tablet ise bir askerî mektup. Batı Anadolu’daki Hitit generalleri krala düşman tehdidini bildirip asker, at ve savaş arabası istemiş; yardım gelmezse ordunun yok olabileceğini yazmışlar. Bazı tabletlerde de kuş falcılarının gözlemleri var. Hititler önemli kararlardan önce kuşların uçuşuna bakarmış.

Vali Yılmaz Şimşek bulguyu “21. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden biri” diye niteledi. Bir dahaki Yıldızeli yolunda, Kızılırmak kıyısındaki o tepeye bir de bu gözle bak. Bugün tarlaların arasında duran o toprak, bir zamanlar kralların yazıştığı bir şehirdi.