Komşuluk kültürü neden giderek kayboluyor?
Aynı binada yaşadığımız hâlde neden birbirimizi tanımıyoruz? Değişen komşuluğu ve yeniden bağ kurmanın küçük yollarını konuşuyoruz.
Her hafta yeni bir soru · Köşe · Sosyolog Duygu Gülnur Yılmaz onaylı · sayısından
Editör: Sosyolog Duygu Gülnur Yılmaz
Eskiden kapısı çalınan komşunun bugün yalnızca apartman grubundaki adını biliyoruz. Aynı binada yaşadığımız hâlde birbirimizin hayatından neden bu kadar uzağız?
Bu hafta soruyu editörlük olarak seçtik. Sizin de sormak istediğiniz bir konu varsa dergiye iletebilirsiniz; isim vermek zorunda değilsiniz.
Komşuluk gerçekten kayboluyor mu?
Tamamen kaybolduğunu söylemek yerine biçim değiştirdiğini söylemek daha doğru. Önceden gündelik hayatın büyük bölümü mahallede geçiyordu. Bugün çalışma saatleri uzadı, şehir içindeki hareketlilik arttı ve ev daha özel bir alana dönüştü. Yakınlık ihtiyacı sürüyor; fakat onu kurduğumuz yerler ve yöntemler değişiyor.
Aynı apartmanda yaşayıp birbirimizi neden tanımıyoruz?
Tanışmak için yalnızca aynı yerde bulunmak yetmiyor; tekrar eden karşılaşmalara ve ortak bir sebebe ihtiyaç var. İnsanların sık taşınması, herkesin farklı saatlerde yaşaması ve asansördeki kısa karşılaşmalar güvenin yavaş yavaş oluşmasını zorlaştırıyor.
Teknoloji bizi komşularımızdan uzaklaştırdı mı?
Teknoloji tek başına komşuluğu bitirmedi. Apartman mesaj grupları haberleşmeyi kolaylaştırabiliyor; fakat iletişim yalnızca aidat, gürültü ve arıza konuşmalarına sıkışırsa ilişki kurmuyor. Birbirimizi insan olarak değil, yalnızca daire numarası olarak görmeye başlayabiliyoruz.
Komşuluğu yeniden kurmak için ne yapabiliriz?
Büyük organizasyonlara gerek yok. Yeni taşınana ‘Hoş geldiniz’ demek, yaşlı bir komşuya ihtiyacını sormak, ortak alan kararlarını birlikte almak ve selamı aceleye getirmemek başlangıç olabilir. Komşuluk, herkesin birbirinin hayatına karışması değil; ihtiyaç anında birbirine ulaşabileceğini bilmesidir.
Pazartesi Kahvesi · Yapay zekâ ile üretilmiş temsili komşuluk illüstrasyonu