Dedikodu neden hep kadınlara yakıştırılıyor?

Dedikodu gerçekten kadınlara özgü bir davranış mı?

Dedikoduyu yalnızca kadınların davranışı gibi görmek, gündelik hayatı anlamamızı zorlaştırır. İstanbul'un altı ilçesinde 54 kişiyle yapılan bir araştırmada erkeklerin de dedikoduya katıldığı, konuşmaların biçim ve gerekçelerinin farklılaşabildiği görülüyor. Bu bulgu bütün toplum adına kesin bir oran vermez; ama “kadınlar yapar” varsayımını sorgulamamız için bir başlangıçtır. Burada konuşmanın kendisi kadar ona verdiğimiz ad da tartışmaya değer. Bir iş arkadaşının özel hayatı konuşulurken buna “bilgi alışverişi”, komşunun hayatı konuşulurken “dedikodu” mu diyoruz? Kim konuşuyor, kimin hakkında konuşuyor ve neden? Önce bu sorulara bakabiliriz.

Dertleşmeyle dedikodu arasındaki sınır nerede?

Birini anlatmadan kendi yaşadığımız sıkıntıyı anlatmak her zaman kolay değildir. Bu yüzden sınırı yalnızca “orada olmayan biri hakkında konuşmak” diye çizmek yetersiz kalabilir. Paylaşmanın amacı ve karşıdaki kişiye etkisi de düşünülmeli. Kendi deneyimimizi anlamak için destek aramakla, birinin sırrını yaymak aynı şey değildir. Konuşurken şu soruyu deneyebiliriz: “Destek almak için bu ayrıntıyı söylemem gerekiyor mu?” İsim vermemek, özel ayrıntıları çıkarmak ve bilmediğimiz yerleri tahminle doldurmamak daha özenli bir sohbetin başlangıcı olabilir.

Dedikodu bizi yakınlaştırırken bir başkasını dışarıda bırakabilir mi?

Araştırmadaki katılımcılar dedikoduyu hem sosyal bağ kurmanın bir parçası hem de itibar zedeleyebilen bir davranış olarak anlatıyor. Ortak bir şeyi bilmek insanları yakınlaştırabilir; fakat bu yakınlık, hakkında konuşulan kişinin zarar görmesini ortadan kaldırmaz. Özellikle “Nasıl giyinmiş?”, “Neden evlenmemiş?” gibi yargılar üzerine düşünmeye değer: Birbirimizi anlamaya mı çalışıyoruz, yoksa herkesin aynı hayatı yaşamasını mı bekliyoruz? Sohbetin sıcaklığıyla başkasının hayatını denetlemek arasındaki fark burada görünür olabilir.

Kırıcı bir konuşmayı ortamı germeden nasıl durdurabiliriz?

Uzun bir konuşma yapmak zorunda değiliz. “Kendisinden duymadık, kesin konuşmayalım”, “Bu onun özel meselesi olabilir” ya da “Bunu yaymasak daha iyi” demek yeterli bir başlangıç olabilir. Bir arkadaşımız gerçekten üzgünse konuyu kapatmak yerine kendi deneyimine dönebiliriz: “Peki, sen bu durumda ne hissettin?” Böylece başkasının hayatını ayrıntılandırmadan da birbirimizi dinlemek için alan açabiliriz.